{"id":803,"date":"2021-03-16T14:04:59","date_gmt":"2021-03-16T14:04:59","guid":{"rendered":"http:\/\/www.cocuksehri.net\/?p=803"},"modified":"2021-03-16T14:07:48","modified_gmt":"2021-03-16T14:07:48","slug":"kentin-kokuyla-imtihani","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.cocuksehri.net\/index.php\/2021\/03\/16\/kentin-kokuyla-imtihani\/","title":{"rendered":"Kentin kokuyla imtihan\u0131"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>\u00c7ocuk Yaz\u0131n\u0131<\/strong> haz\u0131rlad\u0131klar\u0131 <a href=\"https:\/\/www.cocukyazini.com\/\">koku<\/a> dosyas\u0131 ile ilgili bana da bir soru sorsalard\u0131 onlara \u015f\u00f6yle derdim. Ne kokusu?<\/p>\n\n\n\n<p>Bug\u00fcn modern bir kentte ya\u015fayan hemen herkesin duyaca\u011f\u0131 koku end\u00fcstriyel ve evsel at\u0131klar\u0131n neden oldu\u011fu o korkun\u00e7 kokudur. Bug\u00fcnk\u00fc bireyin burnu egzoz dumanlar\u0131yla ba\u015f etmeyi \u00f6\u011frenmek zorundad\u0131r. Fabrikalardan y\u00fckselen korkun\u00e7 dumanlar\u0131 koklamak ve n\u00fckleer santrallerin neden oldu\u011fu kokular\u0131 emmek zorundad\u0131r bu burun. &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>T\u0131kl\u0131m t\u0131kl\u0131m ara\u00e7lar i\u00e7erisinde yo\u011fun ter kokular\u0131n\u0131 da tan\u0131r bu burun. Deodorant ve parf\u00fcm kokular\u0131na da al\u0131\u015f\u0131kt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu kokular bu kent i\u00e7in \u201cp\u00fcr\u00fczs\u00fczl\u00fck\u201d mecburiyetidir. Kendi kokusunu unutmu\u015f bireyin kimyasal soslara bat\u0131rmas\u0131d\u0131r tenini.<\/p>\n\n\n\n<p>Yo\u011fun k\u0131zartma kokular\u0131n\u0131 da duyar elbette. Her yerden boca edilen kahve kokular\u0131 da cabas\u0131. Kokunun daveti tart\u0131\u015fmas\u0131zd\u0131r. Ne de olsa art\u0131k o duyu \u00e7ok ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u015fekilde manip\u00fcle edildi. Duyuyu bile maniple eder bu \u00e7a\u011f!<\/p>\n\n\n\n<p>Makinele\u015fmi\u015f hayatlar\u0131m\u0131zdan s\u00f6z ederken neyin kokusu bu Allah a\u015fk\u0131na? Robotun kokusu mu olur? Ya\u011f kokusu mu, mazot mu ne? Rayiha kelimesi var duydunuz mu? Evrenin kokusunu alamayan burunlar\u0131m\u0131z i\u00e7in fazla bir bilgi.<\/p>\n\n\n\n<p>Biraz duyu \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 yapabiliriz. \u00d6n\u00fcm\u00fcze birka\u00e7 yiyecek koyup g\u00f6zlerimizi ba\u011flayarak bu yiyecekleri tahmin etmeye \u00e7al\u0131\u015fabiliriz. \u00c7ocu\u011fumuzu b\u00f6yle harika etkinliklerle yeti\u015ftirebiliriz. Ama o bu kokular\u0131 her zaman \u00f6n\u00fcnde \u201cyap\u0131land\u0131r\u0131lm\u0131\u015f\u201d olarak bulacak. Bir orman gezisinde bir da\u011f keki\u011fini kokusundan tan\u0131maya yetecek mi bu etkinlikler?<\/p>\n\n\n\n<p>Evlerimizi s\u00fcsleyen dekoratif bitkilerin koku yaymad\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyoruz ama onlar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 \u201cg\u00f6z\u00fcm\u00fcze\u201d iyi geliyor. Biz en \u00f6nce koku duyumuzu kaybettik. G\u00f6rmenin iktidar bayra\u011f\u0131n\u0131 \u00e7ekti\u011fi yerde di\u011fer duyular ma\u011flubiyetini ilan etti \u00e7oktan. Bu imaj \u00e7a\u011f\u0131nda \u00f6nemli olan elbette ki imajlard\u0131r.<a href=\"#_ftn1\">[1]<\/a> G\u00f6z, g\u00f6rmeye ve g\u00f6r\u00fclmeye mahk\u00fbm. Kokular\u0131 anlatamazs\u0131n\u0131z ki!<\/p>\n\n\n\n<p>Fark\u0131nda m\u0131y\u0131z koku alam\u0131yoruz? Gittik\u00e7e daha fazla teknikle\u015fen hayatlar\u0131m\u0131zda koku duyumuz \u00f6rseleniyor. Evlerimizi s\u00fcsleyen dekoratif bitkiler gibi bir yer tutuyoruz sanki bu hayatta. Her \u015fey \u00f6yle plastik, \u00f6yle naylon ve \u00f6yle makine i\u015fte.<\/p>\n\n\n\n<p>Makinele\u015fmi\u015f hayat\u0131m\u0131z\u0131n bu teknik ve h\u0131zl\u0131 h\u00e2li \u201czaman\u0131n kokusunu\u201d<a href=\"#_ftn2\">[2]<\/a>duymam\u0131za engel. H\u0131zla ge\u00e7ip gitti\u011finiz yerde ne koku duyabilirsiniz ne de net bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fc kal\u0131r zihninizde. Oysa kokular\u0131 duymak i\u00e7in yava\u015flamaya ihtiyac\u0131m\u0131z var. Koku salan ve mek\u00e2na dolan zamanlar\u0131m\u0131z olsa evrene ait oldu\u011fumuzu i\u015fte o zaman hissederiz belki.<\/p>\n\n\n\n<p>Zaman\u0131n, varl\u0131\u011f\u0131n bir kokusu var. Topra\u011f\u0131n kokusu, denizin, suyun ve da\u011flar\u0131n kokusu var. Iyyy deyip i\u011frendi\u011fimiz g\u00fcbre bizden daha fazla aidiyet ta\u015f\u0131yor evrene dair. Biz? G\u00fcya sahip oldu\u011fumuz akl\u0131m\u0131zla evrene \u00fcst\u00fcnl\u00fck tasl\u0131yoruz. Oysa duyular\u0131m\u0131z \u00e7oktan i\u011ffal edilmi\u015f. O \u00fcst\u00fcnl\u00fck iddia etti\u011fimiz evrenin derinli\u011fini ve b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc anlamaktan da uza\u011f\u0131z, yayd\u0131\u011f\u0131 rayihay\u0131 i\u00e7imize \u00e7ekmekten de. G\u00fczel tan\u0131m\u0131m\u0131z\u0131 yitirdik. Ve g\u00f6r\u00fcyorsan\u0131z i\u015fte ne \u00e7ok konuyu birden ele al\u0131yoruz. \u00c7\u00fcnk\u00fc evrenin kokusunu kaybeden her \u015feyini kaybeder.<\/p>\n\n\n\n<p>Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z mek\u00e2nlar\u0131n ne kokusuyla dolmas\u0131n\u0131 istiyorsak biz oyuz. Kokular\u0131m\u0131z bizi anlat\u0131yor, bizi tan\u0131ml\u0131yor. Bir bebe\u011fin ilk \u00f6nce anne kokusunu almas\u0131 gibi, bir ya\u015fam belirtisi g\u00f6stereceksek i\u015fe kokular\u0131m\u0131zdan ba\u015flamam\u0131z gerekiyor. Bizden mek\u00e2na, mek\u00e2ndan zamana ve \u00e7a\u011fa yayd\u0131\u011f\u0131m\u0131z g\u00fczelli\u011fin kokusu belki <em>teknopoli<a href=\"#_ftn3\"><strong>[3]<\/strong><\/a><\/em> canavar\u0131n\u0131 yenmemizi sa\u011flayabilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu masal\u0131n sonu bize ba\u011fl\u0131..<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ftnref1\">[1]<\/a> Ellul\u2019un o harika \u2018S\u00f6z\u00fcn D\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fc\u2019 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na sayg\u0131yla.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ftnref2\">[2]<\/a> Byung-Chul Han iyi ki \u201cZaman\u0131n Kokusu\u201d kitab\u0131n\u0131 yazm\u0131\u015f.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ftnref3\">[3]<\/a> Neil Postman bu ifade ile teknolojinin tanr\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 anlat\u0131r. Doyumu teknolojide bulan ve emirleri teknolojiden alan insan\u0131n yeni putu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c7ocuk Yaz\u0131n\u0131 haz\u0131rlad\u0131klar\u0131 koku dosyas\u0131 ile ilgili bana da bir soru sorsalard\u0131 onlara \u015f\u00f6yle derdim. Ne kokusu? Bug\u00fcn modern bir<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":804,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[9],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.cocuksehri.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/803"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.cocuksehri.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.cocuksehri.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.cocuksehri.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.cocuksehri.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=803"}],"version-history":[{"count":3,"href":"http:\/\/www.cocuksehri.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/803\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":807,"href":"http:\/\/www.cocuksehri.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/803\/revisions\/807"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.cocuksehri.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/804"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.cocuksehri.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=803"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.cocuksehri.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=803"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.cocuksehri.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=803"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}