Bu soruya cevap vermeden \u00f6nce, ejderhalardan korkanlar\u0131n sadece Amerikal\u0131lar olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemeliyim. Korkar\u0131m, teknolojik a\u00e7\u0131dan ileri t\u00fcm toplumlar, az ya da \u00e7ok, fantaziye kar\u015f\u0131. Bizimki gibi, son birka\u00e7 y\u00fczy\u0131ld\u0131r yeti\u015fkinler i\u00e7in hi\u00e7bir fantazi gelene\u011fi olmayan bir\u00e7ok ulusal edebiyat var: Frans\u0131z edebiyat\u0131, \u00f6rne\u011fin. Ama \u00f6te yandan bu konuda epeyce malzemeye sahip Almanlar var; \u0130ngilizler’in b\u00f6yle bir gelene\u011fi var, buna bay\u0131l\u0131yorlar ve bu i\u015fi herkesten iyi yap\u0131yorlar. Yani bu ejderha korkusu sadece Bat\u0131klara \u00f6zg\u00fc veya teknolojik bir olgu de\u011fil. Neyse, bu derin tarihsel sorunlara girmek istemiyorum; ben \u00fczerinde konu\u015fabilecek kadar iyi tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m tek halk olan, modern Amerikal\u0131lar’dan s\u00f6z edece\u011fim.<\/p>\n\n\n\n
Amerikal\u0131lar\u0131n ejderhalardan neden korktu\u011funu anlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken g\u00f6rd\u00fcm ki, bir\u00e7ok Amerikal\u0131 sadece fantaziye de\u011fil, kurmacaya da kar\u015f\u0131. Biz Amerikal\u0131lar hayal \u00fcr\u00fcn\u00fc olana \u015f\u00fcpheli veya a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k bir \u015fey olarak bakmak e\u011filimindeyiz.<\/p>\n\n\n\n
“Kar\u0131m roman okur. Benim vaktim yok.”<\/p>\n\n\n\n
“Gen\u00e7ken o bilimkurgu denilen zamazingoyu okurdum, \u015fimdi okumuyorum tabii.”<\/p>\n\n\n\n
“Peri masallar\u0131 \u00e7ocuk i\u015fi. Ben ger\u00e7ek bir d\u00fcnyada ya\u015f\u0131yorum.”<\/p>\n\n\n\n
Konu\u015fan kim? Kim b\u00fcy\u00fck bir \u00f6zg\u00fcvenle, Sava\u015f ve Bar\u0131\u015f’\u0131, Zaman Makinesini, Bir Yaz Gecesi R\u00fcyas\u0131’n\u0131 kap\u0131 d\u0131\u015far\u0131 ediyor? Korkar\u0131m sokaktaki adam -\u00e7ok \u00e7al\u0131\u015fan, otuzun \u00fcst\u00fcndeki Amerikal\u0131 erkek- bu \u00fclkeyi y\u00f6netenler yani.<\/p>\n\n\n\n
B\u00fct\u00fcn bir kurmaca sanat\u0131n\u0131 b\u00f6yle reddetmek bir\u00e7ok Amerikan \u00f6zelli\u011fiyle ba\u011f\u0131nt\u0131l\u0131d\u0131r: P\u00fcritenlik, \u00e7al\u0131\u015fma ahlak\u0131m\u0131z, her \u015feyden k\u00e2r etme zihniyetimiz, hatta cinsel de\u011ferlerimiz.<\/p>\n\n\n\n
Sava\u015f ve Bar\u0131\u015f’\u0131 veya Y\u00fcz\u00fcklerin Efendisi’ni okumak “i\u015f” de\u011fildir – sadece zevk i\u00e7in yap\u0131labilir bu. E\u011fer buna bir “e\u011fitim” ya da “kendini geli\u015ftirme” de\u011feri de yak\u0131\u015ft\u0131r\u0131lam\u0131yorsa, o zaman P\u00fcriten de\u011ferler sisteminde, bu olsa olsa kendi i\u00e7ine kapanma ya da ka\u00e7\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc P\u00fcriten i\u00e7in zevk bir de\u011fer de\u011fildir, tam tersine g\u00fcnaht\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Ayn\u0131 \u015fekilde, i\u015fadam\u0131n\u0131n de\u011ferler sisteminde, e\u011fer bir edim hemen ve elle tutulur bir k\u00e2r sa\u011flam\u0131yorsa, hakl\u0131 g\u00f6sterilemez. Dolay\u0131s\u0131yla Tolstoy veya Tolkien okumak i\u00e7in tek mazereti olan ki\u015fi, bu i\u015f i\u00e7in para alan \u0130ngilizce \u00f6\u011fretmenidir. \u0130\u015fadam\u0131m\u0131zsa, ara s\u0131ra kendine best-seller okumak i\u00e7in izin verebilir: iyi bir kitap oldu\u011fu i\u00e7in de\u011fil, sadece \u00e7ok satt\u0131\u011f\u0131, yani ba\u015far\u0131 ve para kazanm\u0131\u015f oldu\u011fu i\u00e7in. Para i\u015fleriyle u\u011fra\u015fan ki\u015finin o tuhaf gizemli zihninde bu ba\u015far\u0131, o kitab\u0131n varolu\u015funu hakl\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131r; best-seller okuyarak, bir nebze de olsa, ba\u015far\u0131n\u0131n iktidar\u0131n\u0131 ve b\u00fcy\u00fcs\u00fcn\u00fc payla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 hisseder. Laf aram\u0131zda, e\u011fer buna da b\u00fcy\u00fc denmezse, ben b\u00fcy\u00fcn\u00fcn ne oldu\u011funu bilmiyorum demektir!<\/p>\n\n\n\n
Sonuncu \u00f6\u011fe, yani cinsel de\u011ferler meselesi daha karma\u015f\u0131kt\u0131r. Bizim k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fczde kurmaca sanatlara kar\u015f\u0131 tutumun temelde erkeklere \u00f6zg\u00fc oldu\u011funu s\u00f6ylersem, umar\u0131m cinsiyet\u00e7i olarak de\u011ferlendirilmem. Amerika’da yayg\u0131n olarak erkek \u00e7ocuk ve erkek, kendi erkekli\u011fini tan\u0131mlarken baz\u0131 e\u011filimleri, toplumumuzda “kad\u0131nca” veya “\u00e7ocuk\u00e7a” olarak g\u00f6r\u00fclen baz\u0131 insani yetileri ve potansiyelleri reddetmeye zorlan\u0131r. Bu e\u011filimlerden veya potansiyellerden biri de, en ger\u00e7ek ifadesiyle, insan\u0131n tamamiyle temel melekelerinden biri olan hayal g\u00fcc\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n
Bu noktaya varm\u0131\u015fken, hemen bir s\u00f6zl\u00fck a\u00e7t\u0131m.<\/p>\n\n\n\n
K\u0131salt\u0131lm\u0131\u015f Oxford S\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fc \u015f\u00f6yle diyor: “Hayal g\u00fcc\u00fc: 1. Hayal et\\ me eylemi, veya ger\u00e7ekte duyularla alg\u0131lanmayan \u015feylerle ilgili bir zihinsel tasar\u0131m olu\u015fturmak; 2. Hen\u00fcz var olmayan eylemlerin ve olaylar\u0131n zihinsel de\u011ferlendirmesi.” <\/p>\n\n\n\n
Pek\u00e2l\u00e2; bu durumda “tamamiyle temel insan melekesi” tan\u0131m\u0131na d\u00f6nebilirim. Ama bu tan\u0131m\u0131 \u015fu anki konumuza uygun olacak \u015fekilde daraltmal\u0131y\u0131m. “Hayal g\u00fcc\u00fc” deyince, ben \u015fahsen zihnin \u00f6zg\u00fcrce ovun oynamas\u0131n\u0131 anl\u0131yorum, hem entelekt\u00fcel hem de duyumsal anlamda. “Oyun’la da yenilenmeyi, yeniden yaratmay\u0131, bilinenle yeni olan\u0131n yeni bir \u015fekilde bir araya getirilmesini kastediyorum. “\u00d6zg\u00fcr” ile kast\u0131m, do\u011frudan bir k\u00e2r hedefi g\u00fctmeden, kendili\u011finden hareket edilmesi. Ancak bu, zihnin \u00f6zg\u00fcr oyununun ard\u0131nda bir ama\u00e7, bir hedef olmad\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmez; \u00fcstelik bu hedef \u00e7ok ciddi de olabilir. \u00c7ocuklar\u0131n hayal g\u00fcc\u00fcyle yaratt\u0131klar\u0131 oyunlar, a\u00e7\u0131k\u00e7a yeti\u015fkinlere \u00f6zg\u00fc edimlerin ve duygular\u0131n provas\u0131d\u0131r; oyun oynamayan \u00e7ocuk olgunla\u015famaz. Yeti\u015fkin zihninin \u00f6zg\u00fcr oyunu ise Sava\u015f ve Bar\u0131\u015f veya G\u00f6recelik Kuram\u0131\u2019yla sonu\u00e7lanabilir.<\/p>\n\n\n\n
\u00d6zg\u00fcr olmak hi\u00e7 de disiplinsiz olmak demek de\u011fildir. Diyebilirim ki hayal g\u00fcc\u00fcn\u00fcn d\u00fczenlenmesi hem sanat\u0131n hem de bilimin temel y\u00f6ntemi veya tekni\u011fidir. Meseleyi kar\u0131\u015ft\u0131ran, disiplini bask\u0131 alt\u0131nda tutmak ya da cezaland\u0131rmak olarak g\u00f6rmekte \u0131srar eden, P\u00fcritenli\u011fimizin Kelimenin ger\u00e7ek anlam\u0131nda, bir \u015feyi disiplin alt\u0131na sokmak, onu bask\u0131 alt\u0131nda tutmak de\u011fil, e\u011fitmek, geli\u015fmesi harakete ge\u00e7mesi, verimli olmas\u0131 i\u00e7in te\u015fvik etmek demektir– bu \u015fey ister \u015feftali a\u011fac\u0131 olsun, ister insan zihni.<\/p>\n\n\n\n
San\u0131r\u0131m bir\u00e7ok Amerikal\u0131 erke\u011fe tam tersi \u00f6\u011fretildi. Onlar hayal g\u00fc\u00e7lerini bask\u0131 alt\u0131nda tutmay\u0131, onu \u00e7ocuksu veya kad\u0131ns\u0131, kazan\u00e7s\u0131z ve muhtemelen g\u00fcnahk\u00e2r bularak reddetmeyi \u00f6\u011frendiler.<\/p>\n\n\n\n
Ondan korkmay\u0131 \u00f6\u011frendiler. Ama hi\u00e7bir zaman onu disiplin alt\u0131na sokmay\u0131 \u00f6\u011frenemediler.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Hayal g\u00fcc\u00fcn\u00fcn bast\u0131r\u0131labilece\u011finden emin de\u011filim. E\u011fer \u00e7ocuktaki hayalg\u00fcc\u00fcn\u00fcn k\u00f6k\u00fcn\u00fc ger\u00e7ekten kaz\u0131yabilirseniz, o \u00e7ocuk b\u00fcy\u00fcy\u00fcnce bir patates olur. B\u00fct\u00fcn k\u00f6t\u00fc e\u011filimlerimiz gibi hayal g\u00fcc\u00fcne de kap\u0131 g\u00f6steriliyor. Ama hayal g\u00fcc\u00fc reddedilirse, hor g\u00f6r\u00fcl\u00fcrse sonu\u00e7ta vah\u015fi ve yabani \u015fekillere b\u00fcr\u00fcn\u00fcr; \u015fekilsizle\u015fir. En iyi ihtimalle, ben-merkezci bir d\u00fc\u015f kurma olur; en k\u00f6t\u00fcs\u00fc de, ciddiye al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda \u00e7ok tehlikeli bir konum olan, kendi s\u00f6yleyip kendi inanmakt\u0131r. Edebiyata gelince, bir zamanlar\u0131n ger\u00e7ek P\u00fcriten d\u00f6nemlerinde, okunmas\u0131na izin verilen tek \u015fey \u0130ncil’di. Bug\u00fcn\u00fcn laik P\u00fcritenli\u011finde, roman okumay\u0131 erkek\u00e7e olmad\u0131\u011f\u0131 ya da ger\u00e7e\u011fe uymad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in reddeden ki\u015fi, sonu\u00e7ta televizyonda kanl\u0131 detektif filmleri izleyecek, k\u00fcl\u00fcst\u00fcr Western veya spor \u00f6yk\u00fcleri okuyacak, ya da Playboy’dan ba\u015flayarak pornografiye tak\u0131lacakt\u0131r. Onu b\u00f6yle \u015feyler yapmaya iten neden, a\u00e7l\u0131ktan kuduran, beslenmeye muhta\u00e7 hayal g\u00fcc\u00fcd\u00fcr. Ama o b\u00f6yle bir e\u011flenceyi, ger\u00e7ek\u00e7i oldu\u011funu s\u00f6yleyerek gerek\u00e7elendirebilir; eninde sonunda cinsellik var olan bir \u015feydir, caniler vard\u0131r, beyzbol oyuncular\u0131 vard\u0131r, bir zamanlar kovboylar da vard\u0131. \u00dcstelik b\u00fct\u00fcn bunlar erkek\u00e7edir, yani kad\u0131nlar\u0131n \u00e7o\u011funu ilgilendirmez.<\/p>\n\n\n\n Okudu\u011fu ve izledi\u011fi b\u00fct\u00fcn bu t\u00fcrlerin g\u00fcd\u00fck, umutsuzca g\u00fcd\u00fck olmas\u0131 onun i\u00e7in kusur de\u011fil, tam tersine g\u00fcven verici bir \u015feydir. E\u011fer hakiki anlamda ger\u00e7ek\u00e7i olsalard\u0131, yani ger\u00e7ekten hayal \u00fcr\u00fcn\u00fc ve yarat\u0131c\u0131 olsalard\u0131, o zaman korkard\u0131 bunlardan. Sahte ger\u00e7ek\u00e7ilik zaman\u0131m\u0131z\u0131n ka\u00e7\u0131\u015f edebiyat\u0131d\u0131r. Bunun en a\u015f\u0131n \u00f6rne\u011fi de, o b\u00fct\u00fcn\u00fcyle ger\u00e7ekd\u0131\u015f\u0131 \u015faheseri, g\u00fcnl\u00fck borsa raporlar\u0131n\u0131 okumakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Gelelim bu erke\u011fin kar\u0131s\u0131na. Muhtemelen o, kendisinden beklenen role uymak i\u00e7in hayal g\u00fcc\u00fcn\u00fc susturmak zorunda b\u0131rak\u0131lmad\u0131; ama \u00f6te yandan onu disiplin alt\u0131na almak i\u00e7in bir e\u011fitim de g\u00f6rmedi. Onun roman, hatta fantazi okumas\u0131na izin vard\u0131r. Ancak, e\u011fitim ve te\u015fvikten yoksun oldu\u011fu i\u00e7in d\u00fc\u015fleri i\u011fren\u00e7 bir yavanl\u0131\u011fa tak\u0131l\u0131p kal\u0131r: televizyondaki sabun k\u00f6p\u00fc\u011f\u00fc dizilere, “ger\u00e7ek a\u015fk hik\u00e2yeleri”ne, dedikoducu romanlara, tarihsel-duygusal romanlara ve di\u011fer sa\u00e7mal\u0131klara. Yani, hayal g\u00fcc\u00fcn\u00fcn yararlar\u0131na kar\u015f\u0131 derin bir g\u00fcvensizlik besleyen bu toplumun, hakiki anlamda yarat\u0131c\u0131 \u00fcr\u00fcnlerin yerine ge\u00e7irdi\u011fi t\u00fcm o derme \u00e7atma piyasa i\u015fi zanaatk\u00e2rl\u0131\u011fa.<\/p>\n\n\n\n Peki, nedir hayal g\u00fcc\u00fcn\u00fcn yararlar\u0131?<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u015eimdi burada korkun\u00e7 bir durum kar\u015f\u0131s\u0131nday\u0131z bence: \u00c7al\u0131\u015fkan, d\u00fczg\u00fcn, sorumlu bir yurtta\u015f, e\u011fitim g\u00f6rm\u00fc\u015f, olgun bir ki\u015fi, bak\u0131yorsunuz ejderhalardan korkuyor, hobbitlerden korkuyor, perilerden \u00f6d\u00fc patl\u0131yor. Bu \u00e7ok komik, ama ayn\u0131 zamanda korkun\u00e7. Bir \u015feyler fena halde ters gitmi\u015f. Bu konuda ne yapabilece\u011fimi bilmiyorum; sadece bu ki\u015finin sorulann\u0131 d\u00fcr\u00fcst\u00e7e cevaplamaya \u00e7al\u0131\u015fabilirim, tavr\u0131 \u00e7o\u011funlukla sald\u0131rgan ve kibirli olsa da. “B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n ne yarar\u0131 var?” diyor. “Ejderhalar, hobbitler ve k\u00fc\u00e7\u00fck ye\u015fil adamlar – b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n yarar\u0131 ne?”<\/p>\n\n\n\n Ne yaz\u0131k ki en ger\u00e7ek cevab\u0131 dinlemeyecek bile. Duymayacak. En ger\u00e7ek cevap \u015fu: “Bunun yarar\u0131 sana zevk ve haz vermesidir.”<\/p>\n\n\n\n “Hi\u00e7 vaktim yok,” diyerek tersleniyor, \u00fclseri i\u00e7in a\u011fz\u0131na bir hap atarak golf dersine ko\u015fuyor.<\/p>\n\n\n\n O zaman ger\u00e7e\u011fe yak\u0131n ikinci cevab\u0131 deneyelim. Bu da daha iyi sonu\u00e7 vermeyecek muhtemelen, ama s\u00f6ylenmesi gerek: “Hayal g\u00fcc\u00fcyle yarat\u0131lm\u0131\u015f kurmacan\u0131n yarar\u0131 d\u00fcnyay\u0131, \u00e7evrendeki ki\u015fileri, kendi duygular\u0131n\u0131 ve kaderini daha derinlemesine anlaman\u0131 sa\u011flamakt\u0131r.”<\/p>\n\n\n\n Korkar\u0131m buna da sert bir kar\u015f\u0131l\u0131k verecek: “Bak, ge\u00e7en y\u0131l maa\u015f\u0131m artt\u0131, aileme her \u015feyin en iyisini veriyorum, iki arabam\u0131z ve renkli televizyonumuz var. D\u00fcnyay\u0131 yeterince anl\u0131yorum ben!”<\/p>\n\n\n\n \u00c7ok hakl\u0131; e\u011fer istedi\u011fi, b\u00fct\u00fcn istedi\u011fi buysa, ne denebilir ki!<\/p>\n\n\n\n Hayali bir yanarda\u011f\u0131n i\u00e7ine sihirli bir y\u00fcz\u00fck atmaya \u00e7al\u0131\u015fan hobbitin sorunlar\u0131n\u0131 okumakla \u00f6\u011frenebilece\u011fimiz \u015feyin, sosyal konumunuz, maddi ba\u015far\u0131n\u0131z ya da gelirinizle hi\u00e7bir ilgisi yoktur. Hatta bir ili\u015fkisi varsa, bu tam tersine bir ili\u015fkidir. Fantazi ve para birbirleriyle ters orant\u0131l\u0131 olarak geli\u015firler. \u0130ktisat\u00e7\u0131lar\u0131n Le Guin Kanunu olarak bildikleri bir kanundur bu. Le Guin Kanunu’nun \u00e7arp\u0131c\u0131 bir \u00f6rne\u011fine rastlamak isterseniz yola \u00e7\u0131k\u0131n ve s\u0131rt \u00e7antas\u0131, gitar\u0131, m\u00fcthi\u015f sa\u00e7lar\u0131, g\u00fcl\u00fcmsemesi ve ba\u015fparma\u011f\u0131ndan ba\u015fka bir \u015feyi olmayan birini araban\u0131za al\u0131n. Her defas\u0131nda, bu sokak \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n hepsinin Y\u00fcz\u00fcklerin Efendisi’ni okumu\u015f oldu\u011funu ke\u015ffedeceksiniz, hatta baz\u0131lar\u0131 ezberden bile okuyabilir. \u00d6te yandan Aristotle Onassis veya J. Paul Getty’ye bakal\u0131m: Bu insanlar\u0131n herhangi bir ya\u015fta, herhangi bir durumda, bir hobbitle uzaktan yak\u0131ndan bir ili\u015fkileri olabilece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir mi?<\/p>\n\n\n\n \u00d6rne\u011fi biraz daha geli\u015ftirip ekonomi alan\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131karal\u0131m. Bay Onassis, Bay Getty ve di\u011fer b\u00fct\u00fcn milyarderlerin foto\u011fraflarda nas\u0131l da kasvetli bakt\u0131klar\u0131n\u0131 fark ettiniz mi? Y\u00fczlerinde sanki kar\u0131nlar\u0131 a\u00e7m\u0131\u015f gibi \u0131st\u0131rapl\u0131 bir ifade var. Sanki bir \u015feye a\u00e7lar, sanki bir \u015fey kaybetmi\u015fler ve nerede olabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar, ya da belki neyi kaybettiklerini bulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar.<\/p>\n\n\n\n \u00c7ocukluklar\u0131 olabilir mi bu?<\/p>\n\n\n\n Sonu\u00e7 olarak hayal g\u00fcc\u00fcn\u00fcn yararlar\u0131yla ilgili kendi savunmama geliyorum, \u00f6zellikle edebiyatta ve daha \u00e7ok peri masal\u0131nda, efsanede, fantazide, bilimkurguda ve di\u011fer delice \u015feylerde. Bence olgunluk kabuk de\u011fi\u015ftirmek de\u011fil, serpilip geli\u015fmektir. Yeti\u015fkin bir insan \u00f6l\u00fc bir \u00e7ocuk de\u011fil, ya\u015famay\u0131 ba\u015farm\u0131\u015f bir \u00e7ocuktur. Olgun bir insan\u0131n t\u00fcm geli\u015fmi\u015f yetenekleri bir \u00e7ocukta vard\u0131r; e\u011fer bu yetenekler gen\u00e7likte te\u015fvik edilirse yeti\u015fkinde iyi ve ak\u0131ll\u0131ca bir noktaya var\u0131r; ancak bunlar \u00e7ocuklukta bast\u0131r\u0131l\u0131r ve yok say\u0131l\u0131rsa yeti\u015fkin ki\u015filik k\u00f6rle\u015fir, sakatlan\u0131r. Sonu\u00e7 olarak, bu yetenekler i\u00e7inde en insana \u00f6zg\u00fc ve insani olan\u0131n hayal etme g\u00fcc\u00fc oldu\u011funa inan\u0131yorum: O halde k\u00fct\u00fcphaneciler, \u00f6\u011fretmenler, ebeveynler, yazarlar ya da sadece yeti\u015fkinler olarak bize d\u00fc\u015fen mutlu g\u00f6rev, alabilece\u011fi en iyi, en saf besinleri vererek bu yetene\u011fin \u00e7ocukta \u00f6zg\u00fcrce geli\u015fmesini, ye\u015fil defne a\u011fac\u0131 gibi serpilmesini te\u015fvik etmektir. Ve hi\u00e7bir durumda bunu susturmamak, k\u00fc\u00e7\u00fcmsememeli, \u00e7ocuk\u00e7a oldu\u011funu, erke\u011fe yak\u0131\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, hakiki olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ima etmemeliyiz.<\/p>\n\n\n\n \u00c7\u00fcnk\u00fc fantazi elbette hakikidir. Olgulara dayanmaz, ama hakikidir. \u00c7ocuklar bilir bunu. Yeti\u015fkinler de bilir, zaten \u00e7o\u011fu bu y\u00fczden fantaziden korkar. Fantazideki hakikatin, ya\u015famaya mecbur edildikleri ve kabullendikleri hayat\u0131n sahteli\u011fine, koflu\u011funa, gereksizli\u011fine, s\u0131radanl\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 bir meydan okuma, hatta tehdit olu\u015fturdu\u011funu bilirler. Ejderhalardan korkarlar, \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00f6zg\u00fcrl\u00fckten korkarlar.<\/p>\n\n\n\n \u00c7ocuklar\u0131m\u0131za g\u00fcvenmemiz gerekti\u011fine inan\u0131yorum. Normal \u00e7ocuklar ger\u00e7eklikle fantaziyi birbirinden\u00a0 ayr\u0131t etmeyi gayet iyi becerir, yeti\u015fkinlerin \u00e7o\u011funlukla yapt\u0131\u011f\u0131 gibi bunlar\u0131 birbirine kar\u0131\u015ft\u0131rmaz (\u0130mparatorun Yeni Elbiseleri adl\u0131 \u00f6yk\u00fcde bir b\u00fcy\u00fck fantazi yazar\u0131n\u0131n belirtti\u011fi gibi). \u00c7ocuk tek boynuzlu atlar\u0131n ger\u00e7ek olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 tabii ki bilir, ama \u00f6te yandan tek boynuzlu atlar \u00fczerine yaz\u0131lan bir kitab\u0131n, e\u011fer yeterince iyiyse, hakiki bir kitap oldu\u011funu da bilir. \u00c7o\u011funlukla bu, annecikle babac\u0131\u011f\u0131n bildi\u011finden daha fazla bir \u015feydir; \u00e7\u00fcnk\u00fc yeti\u015fkinler\u00a0\u00e7ocukluklar\u0131n\u0131 ink\u00e2r ederek, bilgilerinin yar\u0131s\u0131n\u0131 da ink\u00e2r eder ve \u015fu\u00a0h\u00fcz\u00fcnl\u00fc, g\u00fcd\u00fck ger\u00e7ekle ba\u015f ba\u015fa kal\u0131rlar: “Tek boynuzlu atlar ger\u00e7ek\u00a0de\u011fildir.” Bu ger\u00e7e\u011fin kimseye bir yarar sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 da g\u00f6r\u00fclmemi\u015ftir\u00a0(bir ba\u015fka b\u00fcy\u00fck fantazi yazar\u0131n\u0131n yazd\u0131\u011f\u0131 “Bah\u00e7edeki Tek Boynuzlu\u00a0At” hik\u00e2yesi d\u0131\u015f\u0131nda. Bu hik\u00e2yede tek boynuzlu ata inanmaman\u0131n sizi\u00a0nas\u0131l do\u011fruca t\u0131marhaneye g\u00f6t\u00fcrece\u011fi anlat\u0131l\u0131r). Biz hayal g\u00fcc\u00fc zengin insanlar, “Evvel zaman i\u00e7inde bir ejderha varm\u0131\u015f” ya da “Topraktaki delikte bir hobbit ya\u015farm\u0131\u015f” gibi c\u00fcmlelerle, b\u00f6yle g\u00fczelim ger\u00e7ekd\u0131\u015f\u0131 \u015feylerle, kendi tuhaf tarz\u0131m\u0131zda hakikate ula\u015fabiliriz.”<\/p>\n\n\n\n Ursula K. Le Guin’in Metis Yay\u0131nlar\u0131’ndan \u00e7\u0131kan Kad\u0131nlar, R\u00fcyalar, Ejderhalar<\/strong> kitab\u0131ndan al\u0131nt\u0131d\u0131r. “Fantazi \u00fczerine konu\u015facakt\u0131m. Ancak son zamanlarda hayal g\u00fcc\u00fcm\u00fc hi\u00e7 de parlak bulmad\u0131\u011f\u0131mdan ve ne diyece\u011fimi kestiremedi\u011fimden, gidip insanlar\u0131n ba\u015f\u0131na ek\u015fidim.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1046,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[29,13],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.cocuksehri.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1045"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.cocuksehri.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.cocuksehri.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.cocuksehri.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.cocuksehri.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1045"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.cocuksehri.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1045\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1048,"href":"https:\/\/www.cocuksehri.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1045\/revisions\/1048"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.cocuksehri.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1046"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.cocuksehri.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1045"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.cocuksehri.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1045"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.cocuksehri.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1045"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}![\"\"](\"http:\/\/www.cocuksehri.net\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/ursula-892x1024.jpg\")
<\/figure><\/div>\n\n\n\n
G\u00f6rsel: Zeynep Atalay<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"