{"id":117,"date":"2020-11-12T12:12:09","date_gmt":"2020-11-12T12:12:09","guid":{"rendered":"http:\/\/www.cocuksehri.net\/?p=117"},"modified":"2020-11-14T08:17:05","modified_gmt":"2020-11-14T08:17:05","slug":"ahmet-hasim-ile-zamani-okumak","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.cocuksehri.net\/index.php\/2020\/11\/12\/ahmet-hasim-ile-zamani-okumak\/","title":{"rendered":"Ahmet H\u00e2\u015fim ile Zaman\u0131 Okumak"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>M\u00fcsl\u00fcman Saati<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u201c\u0130stanbul`u yenile\u015ftiren ve yerlilerini \u015fa\u015f\u0131rtan istil\u00e2lar\u0131n en gizlisi ve te`sirlisi, yabanc\u0131 saatlerin hayat\u0131m\u0131za giri\u015fi oldu. \u201cSaat\u201ddan kasd\u0131m\u0131z, zaman\u0131 \u00f6l\u00e7en \u00e2let de\u011fil, fakat bizzat zamand\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Eskiden kendimize g\u00f6re ya\u015fay\u0131\u015f\u0131m\u0131z, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcz, giyini\u015fimiz ve kendimize g\u00f6re dinden, \u0131rktan ve an`aneden hayat alan bir zevk\u0131m\u0131z oldu\u011fu gibi, bu hayat \u00fcsl\u00fbbuna g\u00f6re de \u201csaatlerimiz ve \u201cg\u00fcn\u201dlerimiz vard\u0131. M\u00fcsl\u00fcman g\u00fcn\u00fcn\u00fcn ba\u015flang\u0131c\u0131n\u0131, \u015fafa\u011f\u0131n par\u0131lt\u0131lar\u0131 ve sonunu ak\u015fam\u0131n \u0131\u015f\u0131klar\u0131 tayin ederdi. Madenden eski kapaklar alt\u0131nda sakl\u0131 tutulan eski m\u00e2sum saatlerin yelkovanlar\u0131, yorgun b\u00f6cek ayaklar\u0131 tarz\u0131nda, g\u00fcne\u015fin sema \u00fczerindeki hareketiyle az \u00e7ok ilgili bir hesaba uyarak, minenin rakamlar\u0131 \u00fczerinde y\u00fcr\u00fcrler ve sahiplerini zamandan, a\u015fa\u011f\u0131 yukar\u0131 bir do\u011frulukla haberdar ederlerdi. Zaman sonsuz bah\u00e7e ve saatler, orada a\u00e7an, k\u00e2h sa\u011fa, k\u00e2h sola meyleden, g\u00fcne\u015ften reng\u00e2renk \u00e7i\u00e7eklerdi. Yabanc\u0131 saat al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131ndan evvel, bu iklimde, iki ucu gecelerin karanl\u0131\u011f\u0131yla simsiyah olan ve s\u0131rt\u0131, vakitlerin k\u0131rm\u0131z\u0131, sar\u0131 ve l\u00e2civert ate\u015fleriyle yol yol boyal\u0131, b\u00fcy\u00fck bir canavar h\u00e2linde, bir gece yar\u0131s\u0131ndan di\u011fer bir gece yar\u0131s\u0131na kadar uzanan yirmi d\u00f6rt saatlik \u201cg\u00fcn\u201d tan\u0131nmazd\u0131. I\u015f\u0131kta ba\u015flay\u0131p \u0131\u015f\u0131kta biten, oniki saatlik k\u0131sa, hafif, ya\u015fanmas\u0131 kolay bir g\u00fcn\u00fcm\u00fcz vard\u0131.M\u00fcsl\u00fcman\u0131n mes`ud oldu\u011fu g\u00fcnler, i\u015fte bu g\u00fcnlerdi. \u015eerefli g\u00fcnlerin vak`alar\u0131n\u0131 bu saatlerle \u00f6l\u00e7t\u00fcler. Ger\u00e7i astronomi hesaplar\u0131na g\u00f6re bu saat iptida\u00ee ve hat\u00e2l\u0131 bir saatti. Fakat bu saat, h\u00e2t\u0131ralar\u0131n kuds\u00ee saatiydi. Alafranga saatin \u00e2detlerimiz ve i\u015flerimizde kab\u00fbl\u00fc ve alaturka saatin geri safa d\u00fc\u015f\u00fcp camilere, t\u00fcrbelere ve muvakk\u0131thanelere b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f battal bir \u201ceski saat\u201d h\u00e2line geli\u015fi, hayata bak\u0131\u015f tarz\u0131m\u0131z \u00fczerinde korkun\u00e7 bir te`sire s\u00e2hip olmam\u0131\u015f de\u011fildir. Giden saatler babalar\u0131m\u0131z\u0131n \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc, annelerimizin evlendi\u011fi, bizim do\u011fdu\u011fumuz, kervanlar\u0131n hareket etti\u011fi ve ordular\u0131n d\u00fc\u015fman \u015fehirlerine girdi\u011fi saatlerdi. Bunlar, hayat\u0131 etraf\u0131m\u0131zda serbest b\u0131rakan, geni\u015f, kay\u0131ds\u0131z dostlard\u0131r. Gelen yabanc\u0131lar ise, hayat\u0131m\u0131z\u0131 bozup, onu me\u00e7hul bir d\u00fcst\u00fbra g\u00f6re yeniden tanzim ettiler. Ve ruhlar\u0131m\u0131z i\u00e7in \u00e7ok tan\u0131nmaz bir h\u00e2le getirdiler. * * *<\/p>\n\n\n\n<p>Yeni \u201c\u00f6l\u00e7\u00fc\u201d bir zelzele gibi, zaman manzaralar\u0131n\u0131 etraf\u0131m\u0131zda alt\u00fcst ederek, eski \u201cg\u00fcn\u201d\u00fcn b\u00fct\u00fcn sedlerini harap etti ve geceyi g\u00fcnd\u00fcze katarak saadeti az, me\u015fakkati \u00e7ok, uzun, bulan\u0131k renkte bir yeni \u201cg\u00fcn\u201d meydana getirdi. Bu, M\u00fcsl\u00fcman\u0131n eski mes`ud g\u00fcn\u00fc de\u011fil, sarho\u015flar\u0131, evsizleri, h\u0131rs\u0131zlar\u0131 ve k\u00e2tilleri \u00e7ok ve yeralt\u0131nda m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu kadar fazla \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lacak k\u00f6leleri say\u0131s\u0131z olan b\u00fcy\u00fck medeniyetlerin ac\u0131 ve sonu gelmez g\u00fcn\u00fcyd\u00fc. Unutulan eski saatler i\u00e7inde eksikli\u011fi en \u00e7ok hasretle hat\u0131rlanan saat, ak\u015fam\u0131n onikisidir. Art\u0131k \u201con iki\u201d solgun ye\u015fil sema alt\u0131nda, ilk y\u0131ld\u0131za kar\u015f\u0131 m\u00fcezzinin M\u00fcsl\u00fcmanlara hitap etti\u011fi, sokaklar\u0131n l\u00e2civert bir sisle kapand\u0131\u011f\u0131, \u0131\u015f\u0131klar\u0131n yand\u0131\u011f\u0131, sinilerin kuruldu\u011fu ve yarasalar\u0131n mahzenlerinden \u00e7\u0131k\u0131p u\u00e7u\u015ftu\u011fu o te`sirli ve titrek saat de\u011fildir. Ak\u015fam tel\u00e2kkisinden koparak, k\u00e2h \u00f6\u011flenin s\u0131ca\u011f\u0131nda ve k\u00e2h gece yar\u0131lar\u0131n\u0131n karanl\u0131\u011f\u0131nda mevcud olmayan bir zaman bildiren bu saat, \u015fimdi hayat\u0131m\u0131zda renksiz ve \u015fa\u015fk\u0131n bir noktad\u0131r. Yeni saat, M\u00fcsl\u00fcman ak\u015fam\u0131n\u0131n h\u00fcz\u00fcnl\u00fc ve \u015fa`\u015faal\u0131 dakikas\u0131n\u0131 da\u011f\u0131tt\u0131\u011f\u0131 gibi, yirmi d\u00f6rt saatlik yabanc\u0131 \u201cg\u00fcn\u201d\u00fcn getirdi\u011fi ge\u00e7im \u015fekli de bizi fecir \u00e2leminden uzak b\u0131rakt\u0131. Ba\u015fka memleketlerde fecri yaln\u0131z k\u0131rdan \u015fehre sebze ve meyve getirenlerin ahmak g\u00f6zleriyle, \u0131zd\u0131rap \u00e7ekenlerin \u015fi\u015fkin kapaklar i\u00e7inde bakan k\u0131rm\u0131z\u0131 ve peri\u015fan g\u00f6zleri tan\u0131r. Bu zavall\u0131lar i\u00e7in fecrin p\u0131r\u0131lt\u0131lar\u0131, yeniden boyuna ge\u00e7irilecek olan hayat ipinin kanl\u0131 ilmi\u011fini ayd\u0131nlatan bir \u0131\u015f\u0131kt\u0131r. Halbuki fecrin saati, M\u00fcsl\u00fcman i\u00e7in, r\u00fc`y\u00e2s\u0131z bir uykunun sonu ve y\u0131kanma, ib\u00e2det, ne\u015f`e ve \u00fcm\u00eedin ba\u015flang\u0131c\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00fcsl\u00fcman y\u00fcz\u00fc, ku\u015f sesleri ve \u00e7i\u00e7ek kokular\u0131 gibi fecrin en g\u00fczel tecell\u00eelerindendir. Kubbe ve minareleri o alaca saatta g\u00f6rmemi\u015f olan g\u00f6zler, ta\u015fa en \u0130l\u00e2h\u00ee m\u00e2n\u00e2y\u0131 veren o ak\u0131llar\u0131 hayrette b\u0131rakan mimar\u00eeyi anlam\u0131\u015f de\u011fillerdir. Esmer camiler, fecirden itibaren semav\u00ee bir alt\u0131n ve semav\u00ee bir \u00e7ini ile kaplan\u0131r ve \u0130sl\u00e2m ustalar\u0131n\u0131n tamamlanmam\u0131\u015f eserleri o saatte tamamlan\u0131r. B\u00fct\u00fcn m\u00e2bedler i\u00e7inde, g\u00fcne\u015ften ilk \u0131\u015f\u0131k alan camidir. Bak\u0131r oklu minareler, g\u00fcne\u015fi en evvel g\u00f6rmek i\u00e7in havalarda y\u00fckselir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015eimdi heyhat! Eski \u201csaat\u201dle beraber ak\u015fam da, fecir de bitti. Bir\u00e7oklar\u0131m\u0131z i\u00e7in fecir art\u0131k gecedir. Ve bir \u00e7oklar\u0131m\u0131z\u0131 g\u00fcne\u015f, yeni ve acaip bir uykunun ate\u015flerinden, eller kilitli, a\u011f\u0131z \u00e7arp\u0131lm\u0131\u015f, bacaklar bozuk \u00e7ar\u015faflara dola\u015fm\u0131\u015f, k\u0131vran\u0131rken buluyor. Art\u0131k ge\u00e7 uyan\u0131yoruz. \u00c7\u00fcnk\u00fc hayat\u0131m\u0131za sokulan yeni ve fena g\u00fcn\u00fcn e\u015fi\u011finde \u00e7\u00f6melmi\u015f, kin, arzu, h\u0131rs ve hased s\u00fcr\u00fclerinin bizi ate\u015f sa\u00e7an g\u00f6zlerle bekledi\u011fini biliyoruz. Art\u0131k fecri yaln\u0131z k\u00fcmeslerimizdeki darg\u0131n ve ma\u011frur horozlara b\u0131rakt\u0131k. \u015eimdi M\u00fcsl\u00fcman evindeki saat, ba\u015fka bir \u00e2lemin vakitlerini g\u00f6sterir gibi, bizim i\u00e7in gece olan saatleri g\u00fcnd\u00fcz, g\u00fcnd\u00fcz olan saatleri gece renginde g\u00f6steriyor. \u00c7\u00f6lde yolunu \u015fa\u015f\u0131ranlar gibi, biz \u015fimdi zaman i\u00e7inde kaybolmu\u015f kimseleriz.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p><strong>YAZAN: AHMET H\u00c2\u015e\u0130M \/ GUREB\u00c2H\u00c2NE-\u0130 LAKLAKAN<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u00fcsl\u00fcman Saati \u201c\u0130stanbul`u yenile\u015ftiren ve yerlilerini \u015fa\u015f\u0131rtan istil\u00e2lar\u0131n en gizlisi ve te`sirlisi, yabanc\u0131 saatlerin hayat\u0131m\u0131za giri\u015fi oldu. \u201cSaat\u201ddan kasd\u0131m\u0131z, zaman\u0131<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.cocuksehri.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/117"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.cocuksehri.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.cocuksehri.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.cocuksehri.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.cocuksehri.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=117"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.cocuksehri.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/117\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":118,"href":"https:\/\/www.cocuksehri.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/117\/revisions\/118"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.cocuksehri.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=117"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.cocuksehri.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=117"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.cocuksehri.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=117"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}